د اګست ۲۶مه، د کابل هوایي ډګر کې پر امریکایي ځواکونو د برید ۳یمې کالیزې سره برابره ده.
د دغه برید پړه داعش ډلې منلې وه.
که څه هم پر دغه برید درې کاله تېرېږي؛ خو لاهم یاده موضوع د بایډن پر حکومت د فشار په توګه کارول کېږي.
د امریکا پخوانی ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر بایډن نیوکه لري چې د دغې پېښې له قربانیانو سره یې هیڅ اړیکه هم نه ده نیولې.
ټرمپ پر ټاکنیز کمپاینونو کې هم دا موضوع د بایډن لپاره د پیغور په ډول یادوي.
د یادونې ده چې دغه برید کې ۱۳ امریکایي پوځیان هم ووژل شول.
د ډونالډ ټرمپ مېرمنې ملانیا ټرمپ پر خپل انستاګرام د “ملانیا” په نوم د خپلو یاداښتونو چاپېدو خبر ورکړی.
هغې ویلي، دغه یاداښتونو کې به د خپل ژوند تجربې له خلکو سره شریکې کړې.
بل لورته ډونالډ ټرمپ هم د دغه کتاب لوستلو ته خلک هڅولي.
دې کتاب کې د ډونالډ ټرمپ واکمني کې د لومړۍ مېرمنې تجربې او خاطرې شریکې شوې دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ (UNAMA) مشره روزا اوتونبایوا وايي، په افغانستان کې له کروندګرو او د کوچنیو کاروبارونو له جوړونکو سره همکاري کوي.
اوتونبایوا پرون د کندهار لپاره د طالبانو حکومت له مرستیال والي سره په لیدنه کې ویلي، چې له کروندګرو سره له نږدې ویني او وروسته ورسره د کوکنارو د بدیل مرسته کوي.
هغې ویلي، د افغانستان بانک سره په همکارۍ خلکو ته پورونه ورکوي؛ ترڅو کوچني کاروبارونه پیل کړي.
د تېر جمهوري حکومت د ملي امنیت پخواني رییس رحمت الله نبیل ویلي، چې له هرې افراطي دورې وروسته، ټولنو په نوي لور حرکت کړی.
د هغه په خبره، د افراطي دورو وروسته ټولنې داسې لوري ته تللې، چې د مذهب او سیاست رول پکې په متوازن او درناوي سره تعریف شوی دی.
هغه د ترکیې او مالیزیا هېوادونو بېلګې وړاندې کړې، چې له مذهبي افراطیت ورسته په کې د نظامونو نوې بڼه راغلې ده.
دی دا څرګندونې وروسته تر هغې کوي، چې د نجونو د زده کړو په اړه د طالبانو حکومت د لوړو زده کړو وزارت سرپرست ندا محمد ندیم څرګندونې له غبرګونونو سره مخ شوې.
د یادوې ده چې د طالبانو حکومت د لوړو زده کړو وزیر ندامحمد ندیم کابل کې د حکومتي ادارو د یو کلنو لاسته راوړنو د تشریح پروګرام کې وویل، چې د نجونو د زده کړې مسله حساسه ده، او په میاشتو او هفتو نه حل کیږي.
نوموړي د یوې پوښتنې په ځواب کې په داسې حال کې چې قهرجن ښکاره کیده وویل، د نجونو د زده کړې په اړه د علماوو تحقیق دوام لري، که ثابته شوه چې د نجونو زده کړې جایز دي؛ نو زده کړو ته به اجازه ورکړو، خو که تحقیقات دا وي چې نه دي جایز، همداسې به پاتې وي.
د لبنان حزب الله ډلې اسرائیل په سیمه کې د شخړو پر زیاتېدو تورن کړي دي.
د یادې ډلې مشر حسن نصرالله ویلي چې اسرائیلو د حزب الله ډلې د مهم قومندان فواد شکر په وژلو سره ټولې سرې کرښې تر پښو لاندې کړې.
حزب الله ډلې زیاته کړې چې د اسماعیل هنیه او شکر وژنو ته به له دوی وروسته ایران او ورپسې حوثيان پخپل ډول ځواب ورکړي.
یادې ډلې وړمه ورځ پر اسرائیلو ګڼ شمېر توغندي ور وتوغول.
رویټرز بیا راپور ورکړی چې تر اوسه په دغه برید کې یو تن وژل شوی دی.
د طالبانو حکومت د لوړو زده کړو وزارت سرپرست وزیر ندا محمد ندیم وروستیو څرګندونو د یو شمېر د طالبانو غبرګونونه هم راپارولي.
تازه د طالبانو حکومت د استخباراتو غړي جابر نعماني لیکلي چې دا نظر د نظام نه؛ بلکې د یو شخص دی.
هغه لیکلي،” په دې مورد سکوت د کتمان په درجه کې دی؛ خو د یو لړ لوړو مصالحو په خاطر وخت (چې نشته) له اشدو ضرورتونو څخه دی تر څو فزیکي، علمي او… خنډونه په خورا ښو تکتیکونو له مینځه ولاړ شي.”
په همدې حال کې بل طالب قاري منصور لیکلي چې خپله کمزورتیا باید په اسلام پټه نه شي.
هغه لیکلي،”اسلام دومره کمزوری دین نه دی چې د ښځینه تعلیم په څیر دې معلومې او مهمې مسئلې ته حل لاره ونلري، بلکې دا دلته د اسلام نه د حاکمو افرادو په کمزوري درک او فهم پورې تړلې مسئله ده.
د وزیر صیب لاندې څرګندونې خلک په اسلام بدګمانه کوي او د اسلام په اړه داسې منفي ذهنیت ایجادوي چې ګواګې اسلام یو قلف او له واقیعت نه خلاص دین دی.”
د یادونې ده چې نن د طالبانو حکومت د لوړو زدکړو سرپرست وزیر ویلي چې علماوو تحقیق شروع کړی که اسلام کې د ښځو زده کړې روا وې؛ نو اجازه ورکوو او که ناروا وې، ښوونځي به همداسې تړلي وي.
وروسته تر هغې، چې د طالبانو حکومت د لوړو زده کړو وزیر د نجونو د زده کړو په اړه توندې څرګندونې وکړې، تازه په ټولنیزو رسنیو کې یو شمېر طالبانو او ګڼو نورو خلکو د هغه څرګندونې غندلې دي.
د لوړو زده کړو وزیر ویلي وو چې د دوی محقیقین په دې اړه څېړنه کوي او که اسلام کې روا شوې؛ نو دوی به ورته جواز ورکړي.
طالب مولوي ضیاء الرحمن اصغر پر خپله ایکسپاڼه د هغو مولایانو او استادانو نومونه هم نشر کړي چې د نجونو زده کړې یې روا بللې وې.
هغه لیکلي،” دغه ټولو شیخ صاحبانو د ښځو د تعلیم اړوند تحقیق کړی.
او نتیجه يي دا را ایستلي چې د شریعت په چوکاټ کې جایز دي
او د طالبانو حکومت له مشرانو يې غوښتنه کړې چې مکاتب خلاص کړي.
د یادونې ده چې د طالبانو حکومت د لوړو زده کړو د سرپرست وزیر ندامحمد ندیم څرګندونې ټولنیزو رسنیو کې له ګڼو غبرګونونو سره مخ شوي دي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړ راپورورکوونکی ریچارډ بنټ وايي، چې د طالبانو د نوي قانون اغیزې او پایلې به و ارزوي.
هغه پر اېکسپانه د دغه قانون په اړه اندېښنه ښودلې.
تر دې وړاندې بیا د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) هم د طالبانو ۳۵ ماده ییز قانون په کلکه غندلی او خبرداری یې ورکړی چې پراخ محدودیتونه وضع کوي.
د یادونې ده چې د طالبانو حکومت وایي، چمتو دي چې د خپل نوي قانون په اړه ټولو پوښتنو ته ځوابونه ووایي.
د طالبانو حکومت دغه نوي قانون په نړۍواله کچه غبرګونونه را پارولي.
د طالبانو حکومت د امربالمعروف وزارت سرپرست وايي، دوی خپلې واکمنۍ کې د افغانو مېرمنو حق ورکړی.
خالد حنفي ویلي، افغان مېرمنې تېرو کلونو کې له خپلو حقونو بې برخې وې.
حنفي په فاریاب کې د دیني عالمانو غونډې ته ویلي، چې هیڅوک حق نه لري چې د یوې نجلۍ د مهر حق ترې واخلي.
هغه ټينګار وکړ، که څوک د نجونو مهر ترې واخلي، قضايي ارګانونو ته به وسپارل شي.
د طالبانو د لوړو وزیر شیخ ندامحمد ندیم د نجونو د زده کړې اړوند یوې پوښتنې په ځواب کې په داسې حال کې چې قهرجن ښکاره کیده وویل، د نجونو د زده کړې په اړه د علماوو تحقیق دوام لري، که ثابته شوه چې د نجونو زده کړې جایز دی نو زده کړې ته به اجازه ورکړو، خو که تحقیقات دا وي چې نه دي جایز همداسې به پاتې وي.
نوموړي وویل چې امیر یې شیخ هبت الله اخوندزاده د شریعت په تطبیق او پلې کیدو ټینګار کوي او هیڅ چاره به پرته له شریعت څخه ترسره نه شي.