د مشرانو جرګې پخواني مشر، فضل هادي مسلمیار، د ثور د اوومې په مناسبت په خپاره کړي پیغام کې ویلي، چې دغه ورځ د افغانستان په تاریخ کې خونړۍ او د ټولو بدبختیو د پیل ورځ وه.

ښاغلي مسلمیار پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې په دې ورځ د افغانستان د لومړني جمهور رئیس، سردار محمد داوود خان، پرضد خونړۍ کودتا وشوه.

هغه ویلي، چې له همدې تورې او خونړۍ کودتا وروسته په هېواد کې د جګړې اور بل شو، چې له امله یې زموږ ډېری هېوادوال شهیدان، معلول او حتی مهاجرت ته اړ شول.

نوموړي زیاته کړې، «شهید سردار محمد داوود خان د افغانستان لپاره یو نه تکرارېدونکی ولسمشر و. هغه د هېواد د بیارغونې، طبیعي زېرمو د ساتنې، اوبو مهارولو، زراعت، اقتصاد، روغتیا، او پر ځان د بسیا افغانستان لپاره د ستر حیاتي پروژو بنسټګر و.»

اووه څلویښت کاله وړاندې په همدې ورځ، د ۱۳۵۷ لمریز کال د ثور/ غویي ​​د اوومې کودتا په افغانستان کې د هیواد د لومړي ولسمشر، محمد داود خان جمهوري حکومت ونړاوه او واک د خلق ډیموکراتیک ګوند ترلاسه کړ.

د ثور د اوومې کودتا د افغانستان په تاریخ کې یوه مهمه او د عطف نقطه پیښه ګڼل کېږي.

له دې کودتا وروسته چپ اړخو حکومتونو د شوروي اتحاد (د هغه وخت) په ملاتړ واک ته ورسیدل، او له هغې وروسته افغانستان د اوږدو او خونړیو جګړو ښکار شو چې تر نن پورې دوام لري.

پاکستان ټوډې ورځپاڼې په یو تحلیل کې لیکلي، چې د روسیې له لوري له تور نوملړ څخه د طالبانو نوم لرې کولو د سیمې د ګډو ګټو په اړه اندېښنې راپورته کړې دي.

دغه تحلیل کې راغلي، چې دا یو عادي تغییر نه؛ بلکې په مستقیم ډول د پاکستان امنیت ته د خنډونو راپورته کولو په معنی دی.

سرچینې زیاته کړې، چې له دغه نوملړ څخه د طالبانو نوم اېستل د پاکستان نظر او ستونزو ته په نه پام ترسره شوی، چې ښايي زیان یې هم دغه هېواد ته ورسېږي.

د ایران د هرمزګان ولایت والي په بندر عباس کې د شوي برید له کبله درې ورځې ماتم اعلان کړی دی.

د ایراني رسنیو د راپورنو له مخې، په دغې چاودنه کې اتلس تنه وژل شوي؛ خو ښايي د تلفاتو شمېر تر دې هم لوړ شي.

بل لورته د ایران د روغتیا وزارت او سرې میاشتې ټولنې ویلي، چې په پېښه کې تر زرو زیات کسان ټپیان شوي؛ چې د یو شمېر ټپیانو روغتیايي وضعیت نازک دی.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د ایران په بندر عباس کې د تېرې ورځې پر چاودنې خواشیني ښودلې.

له یاد وزارت څخه خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دوی د ایران ټولو خلکو او قربانیانو کورنیو ته تسلیت وړاندې کوي.

د یادونې ده، چې په دغه چاودنه کې اتلس تنه وژل شوي او تر اووه سوه زیات ټپیان دي.

ایران وايي، د پېښې په اړه پلټنې کوي.

د طالبانو حکومت د غوایي د اوومې او اتمې ورځو په مناسبت ویلي، اوس د دې وخت را رسېدلی، چې د دوی له شرعي نظام کلکه ساتنه وشي.

د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت یوې خپرې کړې اعلامیه کې ویلي، چې د یو باثباته او په اسلامي نظام مزین افغانستان د دوام لپاره باید ټول افغانان یو موټی شي.

اعلامیه کې راغلي، «اسلامي امارت» هغه هدف ته رسېدلی، چې د کوم لپاره رامنځته شوی وو.

د پاکستان د سنا د بهرنيو چارو د کمېټې مشر عرفان صدیقي، هند ته خبرداری ورکړی چې که هر ډول تجاوزي اقدام وکړي؛ نو د سخت متقابل ځواب سره به مخ شي.

صدیقي ويلي، نرندرا مودي د اسراییلو له تګلارې پیروي کوي او هڅه کوي جمو او کشمیر د فلسطین او غزې په شان بدل کړي.

هغه هند د دموکراتیک ارزښتونو له منځه وړلو او د مسلمانانو او اقلیتونو د وژلو تر ټولو ستر ډګر بللی دی.

عرفان صدیقي همداراز خبرداری ورکړی چې که هند د پاکستان د سیندونو بهیر ګډوډ کړي یا بندونه جوړ کړي؛ نو دا به د جګړې د اعلان مانا ولري او پاکستان به ورته په پوره قوت ځواب ورکړي.

‏د ایران د بندر عباس په شهید رجایي بندر کې د تېرې ورځې چاودنې له امله لږ تر لږه ۱۸ تنه وژل شوي او له ۷۰۰ زیات نور ټپیان شوي دي.

رویټرز د ایران د ناورینونو مهار ادارې د ویاند له قوله ویلي، دا چاودنه د کانټینرونو دننه د کیمیاوي موادو د ناسمې ساتنې له امله رامنځته شوې ده.

د نوموړي په وینا، له دې پېښې وړاندې هم د دغو خطرناکو کیمیاوي موادو د چاودنې خبرداری ورکړل شوی و.

دې پېښې د بندر فعالیتونه ځنډولي او سیمه کې لا هم د ژغورونکو ځواکونو هڅې روانې دي.

د افغان سولې لپاره د امریکا پخوانی ځانکړی استازی زلمی خلیلزاد وایي، لاهم داسې راپورونه شته چې پاکستان د خطرناکو ترهګرو ډلو ملاتړ کوي.

نوموړي ویلي چې داعش خراسان څانکه اوس هم په دغه هېواد کې روزنیز مرکزونه لري.

خلیلزاد زیاتوي، که پاکستان غواړي د ترهګرۍ جرړې وباسي؛ نو د داعش او نورو ترهګرو ډلو شتون ته باید جدي پام وکړي.

هغه ویلي، هلته د ترهګرو ډلو شتون نه یوازې پاکستان؛ بلکې سیمې ته هم خطر زیاتوي.

خلیلزاد دا څرګندونې داسې مهال کوي چې تېره ورځ د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف ویلي وو چې دېرش کاله یې د امریکا او غرب لپاره د ترهګرو ملاتړ وکړ.

د ننګرهار ولایت درونټې سیمه کې یوې مور له خپلو دوو ماشومانو سره سیند ته ځان غورځولی.

د ننګرهار د طالبانو د امنیه قومنداني ویاند طیب حماد وایي، پېښه کې مور او یو ماشوم یې وژل شوي او یو بل یې ژغورل شوی دی.

طیب حماد زیاته کړې، چې د پېښې علت معلوم نه دی؛ خو په دې اړه پلټنې روانې دي.