د افغانستان درې پخوانیو سیاسي څېرو د ایران مذهبي مشر علي خامنه‌ای د وژل کېدو په تړاو جلا جلا غبرګونونه ښودلي او د ایران دولت او ملت ته یې د تسلیت مراتب وړاندې کړي دي.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزی د یوې اعلامیې په خپرولو سره د ایران د مذهبي مشر، د هغه د کورنۍ د غړو او یو شمېر ملکي وګړو د وژل کېدو په تړاو ژوره خواشیني څرګنده کړې ده او نوموړي د ایران له خلکو سره خواخوږي ښودلې، چې د وژل شویو لپاره یې د جنت دعا کړې او ایران ته یې د سولې، امنیت او سوکالۍ هیله څرګنده کړې ده.

بل خوا، د ملي مصالحې پخواني مشر عبدالله عبدالله هم دغه پېښه ستره ضایعه بللې او ویلي یې دي چې د ایران د رهبر وژل کېدل به د دغه هېواد په تاریخي حافظه کې تلپاتې پاتې شي.

هغه د ایران له رهبرۍ او ولس سره د خواخوږۍ څرګندونه کړې او دا یې د ملي عزت او خپلواکۍ په لاره کې لویه قرباني یاده کړې ده.

همدا رنګه، جهادي مشر شیخ الحدیث والقران استاد عبدالرب رسول سیاف بیا په خپل پیغام کې د ایران وژل شوی رهبر علي خامنه ای، یو عالم، ثابت‌قدم او د ظلم پر وړاندې ولاړ شخصیت بللی او ویلي یې دي چې نوموړي تر وروستۍ شېبې د خپل ملت د عزت او شرف دفاع کړې ده.

د ایران مذهبي مشر علي خامنه ای د ۸۶کلنو په عمر وړمه ورځ د اسرائیل او امریکا په ګډو هوایي بریدونو کې ووژل شو.

د طالبانو حکومت اړوند استخباراتي رسنۍ المرصاد ادعا کړې چې، د خیبر پښتونخوا د اورکزیو ولسوالۍ اړوند د غلجو په تورکاڼي او نریک سیمو کې افغان ځواکونو تېره شپه له داعشیانو سره سخته نښته کړې ده.

د المرصاد په وینا، په دې نښته کې د دوو مهمو قومندانانو په ګډون نهه داعشیان وژل شوي دي.

د یادې رسنۍ له قوله، په وژل شویو کې حاجي عبدالرحمن مشهور په ابو ناصر، او ملا فاروقي شامل دي؛ چې انځورونه یې هم ترلاسه کړي او خپاره کړي دي.

د راپور پر بنسټ دواړه په اورکزیو کې د داعش له مهمو څېرو ګڼل کېدل او هڅه یې کوله چې په سیمه کې خپل مرکزونه او نفوذ پراخ کړي.

له دې وړاندې هم وړمه شپه د خیبر درې د تیرا په توردره سیمه کې د داعشیانو پر یوې ډلې عملیات شوي وو، چې «المرصاد» یې ویډیوګانې خپرې کړې دي.

د طالبانو حکومت د ملي دفاع وزارت اعلان کړی چې د هېواد هوايي ځواکونو نن یو ځل بیا د پاکستان پر څو مهمو پوځي هدفونو بریدونه کړي دي.

د وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي، دغه هوايي عملیات د پاکستان د راولپنډۍ په نورخان هوايي اډه، د کوټې په ۱۲مې قول اردو، د خیبر پښتونخوا د مهمندو ایجنسۍ خویزو کمپ او غلني پوځي قرارګاوو ترسره شوي دي.

د خبرپاڼې له مخې، یاد ځایونه مهم پوځي تأسیسات بلل شوي او ادعا شوې چې بریدونه په دقیق ډول هدف ته رسېدلي او دروند زیان یې اړولی دی.

د طالبانو حګومت د ملي دفاع وزارت ویلي، دا ګوزارونه د پاکستاني ځواکونو د هغو هوايي بریدونو په غبرګون کې شوي چې تېره شپه او نن یې پر کابل، بګرام او ځینو نورو سیمو ترسره کړي وو.

وزارت خبرداری ورکړی چې که د پاکستان د شریرې حلقې له لوري د افغانستان د فضايي حریم سرغړونه، بریدونه او بې احترامي دوام ومومي، نو له لا شدید غبرګون سره به مخ شي.

جیو نیوز اعلان کړی چې دا ټلوېزیوني شبکه د پاکستان د سپوږمکۍ «پاک سېټ» له لارې خپرونې کوي؛ خو په تېرو ۲۴ ساعتونو کې یې د خپرونو د هک کولو او ګډوډولو هڅې شوې دي.

د شبکې په وینا، له څه مودې راهیسې د جیو نیوز خپرونې له پرله‌پسې تخنیکي خنډونو سره مخ دي او آن د سکرین له لارې نامناسب پیغام هم خپور شوی، چې د دوی له ادارې سره هېڅ تړاو نه لري.

جیو نیوز له اړوندو چارواکو غوښتي چې د دې پېښې جدي څېړنه وکړي، عاجل اقدام ترسره کړي او مسوول کسان د قانون منګولو ته وسپاري.

د پاکستان دولت پورې تړلې “جیو نیوز” ټلويزيون فريکونسي په مشکوک ډول ګډوډه شوې او د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د دې شبکې پر خپرونو نااشنا پيغامونه څرګند شوي دي.

د عيني شاهدانو په وينا، د ټلويزيون پر صفحه داسې خبرداری خپور شوی چې پکې ادعا شوې: «ستاسو د پوځ ځانګړې کړۍ هېواد د تباهۍ پر لور بيايي، د دې پر ضد پورته شئ.»

دغه پيغام د لنډ مهال لپاره پر صفحه پاتې شوی او وروسته خپرونې قطعه شوې دي.

د جيو نيوز ادارې په لنډه خبرپاڼه کې ويلي چې تخنيکي ټيمونه يې د ستونزې د حل او د اصلي خپرونو د بېرته پيل هڅه کوي.

تر اوسه روښانه نه ده چې دغه سايبري بريد يا فريکونسي ګډوډي چا ترسره کړې ده.

د امریکا ولسمشر دونالد ټرمپ اعلان کړی چې د امریکا او اسراییلو په ګډو بریدونو کې د ایران ۴۸ تنه لوړپوړي چارواکي وژل شوي دي.

نوموړي له فاکس نیوز سره په خبرو کې ویلي: «هیڅوک هغه بریا نه شي باورولای چې موږ ترلاسه کړې ده. ۴۸ مشران په یوه ګوزار کې له منځه ولاړل او دا بهیر په چټکۍ سره مخته روان دی.»

تر اوسه ایراني چارواکو د دغو ادعاوو په اړه رسمي تایید یا رد نه دی کړی، خو د وروستیو بریدونو وروسته سیمه‌ییز وضعیت خورا حساس بلل کېږي.

تازه راپورونه وایي چې د ډیورنډ پر فرضي کرښه ننګرهار، کونړ، کابل، غزني او کندهار ولایتونو د پاکستاني لوري سره سخته جګړه روانه ده.

د راپورونو له مخې، دا مهال طالب ځواکونه او پاکستانی لوری پر یو بل د سپکو او درنو وسلو ډزې کوي.

راپورونه وایي چې کونړ کې د پاکستاني پوځ لخوا د ملکي خلکو کورونه هم په نخښه شوي چې پراخه مرګ ژوبله لري.

تر دې دمه د ددغه بریدونو د تلفاتو کره معلومات نه دي ورکړل شوي.

په اسلام‌اباد کې د افغانستان پخواني سفیر عاطف مشعل ویلي چې د پاکستان پوځي رژیم په سیمه کې د امریکا او اسراییلو د پروژو په عملي کولو سره نه یوازې د سیمې امنیت ګواښي، بلکې د خپل ثبات او بقا سره هم لوبې کوي.

نوموړي ټینګار کړی چې پر افغان خاوره هر ډول تېری به د پاکستان لپاره له وس او توان لوړ قیمت ولري، او دا حقیقت د نړۍ زبرځواکونو ته هم روښانه دی.

د هغه په وینا، که پاکستان د افغانستان پر وړاندې خپله محاسبه یوازې د دودیز نظامي ځواک له مخې کوي، باید وپوهېږي چې دا به د افغانستان لپاره نامتقارنه جګړه وي، هغه ډول جګړه چې افغانان پکې د لسیزو تجربه لري.

مشعل زیاته کړې چې پاکستان له نړېدونکي اقتصاد سربېره دننه له ګڼو ستونزو سره مخ دی، لکه د پاکستاني طالبانو تحریک، د بلوڅ ازادي‌غوښتونکو غورځنګ، د هندي کډوالو مسله او د تحریک انصاف ګوند سیاسي پاڅون.

د ده په باور، په داسې شرایطو کې له افغانستان سره تقابل یوه لویه او ستراتیژیکه محاسباتي تېروتنه ده.

هغه خبرداری ورکړی چې د سیمې د چټکو بدلونونو په رڼا کې که پاکستان د افغانستان په اړه خپله اوسنۍ پالیسي، چې د لوېدیځو هېوادونو په اشارو ولاړه ده، بدله نه کړي، نو د زوال پړاو ته د داخلېدو نښې به نورې هم څرګندې شي.

د «ردالظلم» عملیاتو په دوام، نن ناوخته د مومند ایجنسۍ اړوند د خویزو او غلنۍ پوځي اډې چې د پوځ او ایف سي پورې تړلې وې د ډرون الوتکو له لوري په نښه شوي.

د طالبانو حکومت ته نږدې استخباراتي سرچینو ویلي، یاد کمپ هغه مرکز و چې له هغه ځایه پاکستاني ځواکونو د ننګرهار ولایت پر بېلابېلو سیمو د درنو وسلو بریدونه کول او ملکي وګړو ته یې ځاني او مالي زیانونه اړول.

سرچینې زیاتوي، برید دقیق او هدفمند و او یوازې پوځي تأسیسات په نښه شوي دي.

تر دې دمه د احتمالي تلفاتو په اړه رسمي شمېرې نه دي ترلاسه شوې.

ایران کې آیت‌الله علیرضا اعرافي د نګهبان شورا د فقیه غړي په توګه د رهبرۍ درې کسیزې شورا د غړیتوب لپاره ټاکل شوی دی.

علیرضا اعرافي د میبد ښار اوسېدونکی دی او ۶۶ کاله عمر لري.
هغه د دیني زده کړو ترڅنګ په سیاسي او مذهبي بنسټونو کې مهمې دندې ترسره کړې دي.

نوموړی تر دې وړاندې د نګهبان شورا غړی هم و او د خبرګانو مجلس د دویم مرستیال او د علمیه حوزو د مدیریت د مرکز رئیس په توګه یې هم دندې ترسره کړې دي.

اعرافي د قم او میبد ښارونو د موقت امام جمعې په توګه هم دنده ترسره کړې ده او له ۱۳۸۷ څخه تر ۱۳۹۷ کلونو پورې یې د المصطفی نړیوال پوهنتون مشري کړې ده.

هغه له ۱۳۹۰ کال راهیسې د اسلامي فرهنګي انقلاب د عالي شورا غړی هم دی او د ایران په مذهبي، تعلیمي او سیاسي جوړښتونو کې فعال حضور لري.