د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یوه اجرایي فرمان له مخې د دغه هېواد د دفاع وزارت نوم بېرته “د جګړې وزارت” ته واړاوه.
ټرمپ د فرمان د لاسلیک پر مهال وویل، د “دفاع” نوم ډېر تدافعي دی او امریکا اړتیا لري چې د اړتیا پر مهال تهاجمي دریځ هم ولري.
د فرمان له مخې، د دفاع وزیر او نور چارواکي کولای شي په رسمي مکاتباتو کې د “جګړې وزارت” او “جګړې وزیر” نومونه وکاروي.
ټرمپ ټینګار وکړ چې د ۱۹۴۹ کال راهیسې د نوم له بدلولو وروسته امریکا هېڅ لویه جګړه نه ده ګټلې او اوس وخت د تهاجمي تګلارې د بیا راژوندي کولو دی.
د روغتیا نړیوال سازمان وایي چې د افغانستان ختیځ کې په ځینو ولایتونو کې د وروستۍ زلزلې له امله خلک لا هم د پرلهپسې ټکانونو له وېرې سره مخ دي.
د روغتیا نړیوال سازمان د نوې ارزونې له مخې، په کونړ، ننګرهار، لغمان او نورستان کې نږدې ۸۴ زره وګړي د دغې ناورین له اغېزو سره مخ شوي دي.
دې سازمان ویلي، چې د تېرې شمېرنې پر بنسټ لږ تر لږه درې زره تنه ژوند له لاسه ورکړی او شاوخوا څلور زره نور ټپیان شوي دي.
یاد سازمان زیاتوي چې د دغو ولایتونو په کچه لږ تر لږه ۱۶ روغتیایي مرکزونه زیانمن شوي دي.
د روغتیا نړیوال سازمان په خبره، د کونړ د څوکۍ ولسوالۍ مرکزي روغتون او د نورګل د ولسوالۍ روغتیایي مرکز سخت زیان لیدلی او د نورګل د عارف کلینیک ودانۍ په بشپړه توګه له منځه تللې ده
افغان کرکټ ملي لوبډلې په درې اړخیزه شل اوریزه لوبلړۍ کې په خپله څلورمه لوبه کې د متحده عربي اماراتو پر وړاندې بریا خپله کړه او سیالې لوبډلې ته یې د څلورو منډو په توپیر ماتې ورکړه.
په پایلوبه کې به افغانستان د راتلونکې یکشنبې په ورځ له پاکستان سره د اتلولۍ لپاره د لوبې ډګر ته ښکته شي.
سیمهییزو سرچینو خبر ورکړی چې د پاکستان پوځ جنګي الوتکو د کونړ ولایت د سرکاڼو ولسوالۍ د ډیورند کرښې څنګ ته هوایي بریدونه کړي دي.
د راپورونو له مخې، دا بریدونه د جمعې په ورځ د ماسپښین درې بجې ترسره شوي.
پاکستان ادعا کوي چې برید د تحریک طالبان پاکستان پر پټنځای شوی؛ خو د هدف او احتمالي تلفاتو په اړه کره معلومات نه دي خپاره شوي.
د طالبانو حکومت ځایي چارواکو تر اوسه په دې تړاو څه نه دي ویلي.
د امریکا د جیولوجیکي څېړنو مرکز خبر ورکړی، چې د لغمان په الینګار ولسوالۍ کې د ۵.۲ درجې په کچه زلزله رامنځته شوې ده.
د راپور له مخې، دا زلزله د ځمکې له سطحې ۹.۱ کیلومتره په ژوروالي کې شوې او لړزې یې تر کابل او یو شمېر نورو ولایتونو هم احساس شوې دي.
تر اوسه د دې پېښې د مرګژوبلې او یا احتمالي زیانونو په اړه کوم رسمي راپور نه دی خپور شوی.
د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې، رزا اوتونبایوا ماموریت په افغانستان کې پای ته ورسېد.
اتونبایوا مخښکې له دې چې ماموریت یې پای ته ورسېږي، د جمعې په ورځ د طالبانو حکومت د کډوالو وزیر مولوي عبدالکبیر سره تودیعي لیدنه وکړه، چې په کې د اوتونبایوا د هڅو او زحماتو ستاینه وشوه.
د طالبانو حکومت د کډوالو وزارت په یوه اعلامیه کې ویلي، چې اوتونبایوا د بشردوستانه مرستو د دوام ټینګار کړی.
خبرپاڼه کې ویل شوي، چې ۲۵ کاري ډلې زلزله ځپلو سیمو ته استول شوي دي او د اړتیاوو ارزونې وروسته به مرستې وویشل شي.
اوتونبایوا همدارنګه د شمال افغانستان لپاره د ۲۳ میلیونو ډالرو پروژې د پلي کولو خبر ورکړ، چې دوهم فاز به یې په نیمروز او فراه کې عملي شي.
د یادونې ده چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا به په سپتمبر کې د افغانستان په اړه غونډه ترسره کړي او اوتونبایوا به خپل وروستی راپور وړاندې کړي.
د کرملین ویاند دیمیتري پسکوف ویلي، ښايي د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په نږدې راتلونکي کې بیا سره وویني.
هغه زیاته کړې، لکه د الاسکا ناستې په څېر، دغه لیدنه هم په چټکۍ سره تنظیمېدلی شي.
پسکوف د ټرمپ ډیپلوماسۍ ته «سیاسي او مثبته» معنا ورکړې او ټینګار یې کړی چې روسیه غواړي د اوکراین جګړه د سیاسي او ډیپلوماتیکو لارو هواره شي.
نوموړي ویلي، که ټرمپ د دې لارې زمینه برابره کړي، دواړه هېوادونه ګډې ګټې موندلی شي.
دا څرګندونې د پوتین او ټرمپ له وروستۍ الاسکا لیدنې درې اوونۍ وروسته شوي دي.
د ماشومانو د ژغورنې نړیوال سازمان اعلان کړی چې په کونړ کې یوې ۲۵ کلنې قابلې “پاکیزه” د وروستۍ زلزلې تر سختو شرایطو لاندې، یوازې د یوې ابتدایي طبي بستې په مرسته یوې مور ته د نجلۍ په زیږون کې مرسته کړې ده.
پاکیزې ویلي: «ماشوم د ونو تر سیوري لاندې، بې له چت او بې له پناه ځایه وزېږېد، شرایط ډېر سخت وو، خو د مور او ماشوم ژغورل ماته آرام راکړ.»
دغه سازمان وايي، زلزلهځپلې ښځې او ماشومان په بیړني ډول د زیږون وسایلو، روغتیايي توکو او خوراکي مرستو ته اړتیا لري.
د سازمان د پروګرامونو مسؤله سمیرا سید رحمان ټینګار کړی:«که نړیواله ټولنه بېړنۍ بودجې خلاصې نه کړي او د ماشومانو پر اړتیاوو تمرکز ونه کړي، نو د زلزلهځپلو میندې او ماشومان به په راتلونکو ورځو کې له جدي روغتیايي ګواښونو سره مخ شي.»
اسراییلي جګړهيي جیټ الوتکو د غزې په لوېدیځ کې یو استوګنیز برج په بشپړه توګه ونړاوه.
یاد برج له دې وړاندې هم څو ځله د اسراییلي بریدونو ښکار شوی و، خو دا ځل جګړهيي الوتکو په بشپړ ډول ونړاوه.
عیني شاهدان وايي چې برید د ښار پر ګڼ مېشتې سیمې ترسره شوی او ښایي پراخه مرګژوبله هم ولري.
په سریلانکا کې د بس د ټکر پېښه رامنځته شوې چې له امله یې ۱۵ کسانو ژوند له لاسه ورکړی او ۱۶ نور ټپیان شوي دي.
د چارواکو په وینا، په ټپیانو کې پنځه ماشومان هم شامل دي.
دا پېښه د ویلووایا ښار ته نږدې په یوه غرنۍ سیمه کې شوې، چې له پلازمېنې کولمبو څخه نږدې ۲۸۰ کیلومتره لرې موقعیت لري.