د طالبانو حکومت سترې محکمې په یوې اعلامیه کې ویلي، چې د ننګرهار په شیرزاد ولسوالۍ کې یو ښځه او یو سړی د واده نه بهر اړیکو په تور په عام محضر کې ۳۰-۳۰ دُرې وهلي دي.
ستره محکمه وایي، دا پریکړه نن شنبه د طالبانو د ابتدائیه محکمې لهخوا صادر او د عدلي او محلي مسوولینو په حضور کې په عام محضر کې عملي شوې.
طالبان وایي، چې دا ډول سزاوې د «شریعت د تطبیق» په موخه ترسره کوي.
د طالبانو حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزیر، نورالدین عزیزي، اعلان کړی چې افغانستان به د اقتصادي همکاریو سازمان (ECO) د وزیرانو د کچې د راتلونکې غونډې کوربتوب وکړي.
نوموړي دا غونډه مهمه بللې او ویلي چې د هغې د بریالي ترسره کېدو لپاره په ټولو اړوندو ځایونو کې بشپړ چمتووالی نیول شوی دی.
اقتصادي همکاریو سازمان (ECO) له مهمو سیمهییزو بنسټونو څخه دی چې د غړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي، سوداګریزو، کلتوري او تخنیکي همکاریو د پیاوړتیا په موخه جوړ شوی دی.
په دې غونډه کې د یاد سازمان د غړو هېوادونو وزیران ګډون کوي.
واشنګټن پوسټ په خپل تازه څېړنیز راپور کې ویلي، چې طالبان د افغانستان د واک تر بیا نیولو څلور کاله وروسته هم نه دي توانېدلي د امریکا او ناټو له پخوانیو پوځي اډو څخه پراخ او اغېزناکه استفاده وکړي.
د راپور له مخې، که څه هم طالبانو تر ۲۰۲۱ کال وروسته اعلان کړی و چې دا اډې به د دوی د پوځ د مرکزونو او ځانګړو اقتصادي زونونو په توګه کارول کېږي، خو د سپوږمکۍ انځورونه، پرانیستي معلومات او د سیمهییزو چارواکو څرګندونې ښيي چې دا تاسیسات تر ډېره بېګټې پاتې دي او یوازې محدود پوځي کارونه پکې کېږي.
واشنګټن پوسټ لیکي، طالبان د بګرام هوايي اډې په ګډون د مهمو پخوانیو امریکايي تاسیساتو د ساتنې لپاره امنیتي ځواکونه ځای پر ځای کړي، خو د دغو اډو ډېری درنې وسلې او الوتکې یا تخنیکي ستونزې لري او یا هم د کار وړ نه دي.
راپور زیاتوي، چې په ځینو اډو کې د اصلي الوتکو پر ځای جعلي الوتکې ایښودل شوې دي.
د راپور له مخې، د طالبانو حکومت اوس په غیر رسمي ډول مني چې یادې اډې کومه اقتصادي ګټه نه لري، خو ټینګار کوي چې پوځ یې له دغو تاسیساتو څخه د روزنې او امنیتي موخو لپاره استفاده کوي.
اسفندیار میر، د سټیمسن سنټر د جنوبي اسیا څېړونکی، واشنګټن پوسټ ته ویلي:
«ډېری هغه پوځي تجهیزات چې طالبانو تر لاسه کړي، له کاره لوېدلي دي.»
يو شمېر پښتنې ښځينه فعالانې وايي، د افغان ښځو په درېيمه ځانګړې نړېواله ناسته کې چې په مادريد کې جوړه شوه، ورته د واقعي ګډون او اغېزمن حضور فرصت ور نه کړل شو.
د دوی په وينا، هغه محدود شمېر پښتنې چې ناسته کې بلل شوې وې هم د غونډې په څنډه کې ساتل شوې او د اصلي بحث له محوره لرې وې.
فعالانې ټينګار کوي چې د افغان ښځو د حقونو په اړه د هر ډول ناستې بريا هغه وخت معنا لري چې د هېواد له بېلابېلو قومونو، سيمو او سياسي نظرونو ښځې پکې په مساوي ډول برخه ولري.
د غونډې کوربنه فوزيه کوفي وه؛ هغه څوک چې په وروستيو کې يې له پاکستان سره نوې او تازه اړیکې پيل کړې دي، او ځينې منتقدان ادعا کوي چې د ناستې پر جوړښت او د ګډونوالو په ټاکنه کې د سياسي اړيکو اغېز ليدل کېږي.
دغه ځانګړې ناسته د طالبانو حکومت د واکمنۍ د څلورم کال په درشل کې د افغان ښځو د څو استازو او نړیوالو ملاتړو په ګډون په مادريد کې ترسره شوه.
د افغان اېواک بنسټ مشر شان وانډېور د امریکا هغه ادعا رد کړې چې ګواکې ۲ زره افغانان له ترهګرو سره اړیکې لري.
نوموړي د امریکا د ملي استخباراتو د مشرې تولسي ګبارډ څرګندونې بېاساسه بللي او له امریکايي چارواکو یې د کره شواهدو او نومونو د وړاندې کولو غوښتنه کړې ده.
وانډېور ویلي، که دا ادعا رښتیا وي نو ولې یاد کسان د نږدې یو کال لپاره په امریکا کې پاتې شوي دي.
هغه دا ډول څرګندونې د امریکا د کورني امنیتي سیستم د کمزورتیاوو د پټولو هڅه بللې ده.
دا بحثونه په داسې حال کې تاوده شوي چې د افغان کډوالو د امنیتي ارزونو موضوع د امریکا په سیاسي ډګر کې لانجمنه شوې او د افغان پناه غوښتونکو راتلونکی له ناڅرګند حالت سره مخ دی.
د ملګرو ملتونو لپاره د ایران استازي د نړۍوالې ټولنې پر ژمنو نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د افغان کډوالو د ملاتړ په برخه کې لازمې مالي مرستې نه برابریږي.
امیر سعید اېرواني ویلي چې د ۲۰۲۶ کال لپاره د افغان کډوالو اړوند نړۍواله مالي مرسته شاوخوا ۶۰ سلنه کمه شوې ده.
نوموړي ټینګار کړی چې ایران نه شي کولای د نږدې شپږ میلیونو افغان کډوالو بار یوازې وزغمي او دا وضعیت د نړۍوالو د ګډ مسوولیت له اصل سره په ټکر کې دی.
د ایران استازي همداراز د زلمي خلیلزاد څرګندونې ناسمې بللي او ویلي یې دي چې ایران یوازې هغه افغان وګړي بېرته ستنوي چې قانوني اسناد نه لري.
د طالبانو حکومت له لورې له شپږم ټولګي پورته د نجونو په ښوونځي د امر ثاني بندیز ۱۵۵۰ ورځو ته وغځید.
که څه هم طالب چارواکي وایي دا موضوع تر کار لاندې ده او هېله لري ژر تر ژره د نجونو پرمخ د ښوونځیو دروازې پرانیستل شي.
خو شنونکي نیوکه کوي چې د نجونو موضوع د طالبانو حکومت لپاره لومړیتوب نه لري او نه غواړي دغه حیاتي مسله روښانه کړي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د ترکمنستان «د سولې او باور نړیوال فورم» کې د ایران له ولسمشر مسعود پزشکیان سره په کتنه کې ویلي چې د افغانستان اوسنی حکومت باید وهڅول شي څو د پاکستان د امنیت له اړخه موجودې اندېښنې کمې کړي او په دې برخه کې عملي ګامونه پورته کړي.
شریف تر دې مخکې د یاد فورم د غونډې پر مهال په خپله وینا کې هم ادعا کړې وه چې پاکستان ته له افغانستانه امنیتي ګواښونه متوجه دي او اسلامآباد د دې وضعیت په اړه جدي اندېښنه لري.
د طالبانو حکومت د شهباز شریف تازه څرګندونو ته تراوسه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.
د بالیووډ پیژندل شوي ستوري سلمان خان ویلي چې له تېرو ۲۵ کلونو راهیسې یې د باندې رسټورانټ کې ډوډۍ نه ده خوړلې.
د هند رسنیو له راپور سره سم، هغه د جده د ریډ سي فیسټیوال په یوه مرکه کې وویل چې زما ټوله ژوند د کار او سفر ترمنځ تېرېږي.
سلمان خان زیاته کړه:
«۲۵–۲۶ کاله شول چې زه د کور نه بهر ډوډۍ خوړلو ته نه یم تللی. له کوره کار ته، له کاره کور ته، له کوره هوايي ډګر ته، له هوايي ډګر هوټل ته، او بیا له هغه ځایه جده ته راغلم، او بېرته به خپل شوټینګ ته ستنېږم. همدا ده زما ژوند.»
هغه زیاته کړه:
«زما ډېره برخه ژوند د کورنۍ او ملګرو په منځ کې تېره شوې. ډېر پخواني ملګري لاړل، اوس یوازې ۴–۵ زاړه ملګري را پاتې دي.
د کندهار د سپین بولدک په شهید بازار سیمه کې د سورګل جامع جومات امام مولوي عزیزالله تېره شپه د نامعلومو وسلهوالو په برید کې ووژل شو.
برید هغه مهال رامنځته شوی چې مولوي عزیزالله د ماښام له لمانځه وروسته کور ته روان و.
طالب امنیتي چارواکي د پېښې پخلی کوي او زیاتوي چې په دې تور یې له یوشمیر کسانو پوښتنې ګرویږنې پیل کړي.