د بدخشان ولایت د جرم ولسوالۍ په خستک سیمه کې د طالبانو حکومت څو سیمهییز قوماندانان د څړځای پر سر سره نښتي دي، چې له امله یې لږ تر لږه ۳ تنه وژل شوي دي.
ځایي سرچینې وایي، دا نښته د کیب او پلر کلیو د طالب قوماندانانو تر منځ شوې، او جګړه څو ساعته روانه وه.
سرچینې زیاتوي، د طالبانو حکومت د پیښې سیمې ته چورلکې استولي او یو شمېر کلیوال یې نیولي دي.
په ورته وخت کې، په بدخشان کې د طالبانو او د خشخاش کروندګرو ترمنځ نښتې هم ډېرې شوې.
د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ د سهشنبې په ورځ په فلوریډا ایالت کې خبریالانو ته ویلي چې د امریکا وروستي پوځي عملیات د ایران پر اټومي تاسیساتو «بریالي» وو او دا هېواد یې سخت کمزوری کړی دی.
نوموړي ویلي، ایران اوس تر سختو، فلج کوونکو بندیزونو لاندې دی او دوی چې ترې هر څه وغواړي اخیستلی یې شي.
هغه زیاته کړې چې د اټومي تاسیساتو ضد حملو له امله د ایران زیربناوې سختې ویجاړې شوې، او ښايي کلونه وخت ونیسي تر څو بېرته جوړې شي.
ټرمپ د اټومي هوکړې په اړه ویلي، چې اوس یې له ایران سره په دې اړه مذاکرات لومړیتوب نه دی.
د یادونې ده، چې ایران بیا وايي، اسرائیل او امریکا دواړه یې مات کړي دي.
د متحدې جبهې مشر جنرال سمیع سادات په یوه تازه ټویټ کې د ایران د حکومت له خوا د افغان کډوالو د ډله ییز اخراج په اړه ژوره اندیښنه څرګنده کړې.
هغه ویلي چې افغانان خپل هیواد ته په زور اړول کېږي، چې دلته یا شکنجه کېږي، یا بېکاره کېږي او یا روغتیايي خدماتو ته لاسرسی نه لري.
هغه د بشري حقونو پر نړیوالې ادارې غږ کړی، چې دې بحران ته جدي پاملرنه وکړي، ځکه چې دا وضعیت کېدای شي د یوې ناورین بڼه خپل کړي.
سمیع سادات ایرانیانو ته هم خبرداری ورکړی چې که دا حالت دوام وکړي، ښايي درې کاله وروسته هغوی افغانستان ته را کډوال شي.
د طالبانو حکومت د بدخشان والي محمد ایوب خالد له بيبيسي سره په تازه مرکه کې ویلي چې په بدخشان کې د لاریونونو پر مهال بلوا نه ده شوې او وضعیت تر کنټرول لاندې دی.
نوموړي منلې چې د کوکنارو د کښت پر ضد د عملیاتو پر مهال هوايي ډزې شوي او ممکن تلفات وي؛ خو کره شمېرې یې نه دي وړاندې کړې.
هغه زیاته کړه چې له مخکې خلکو ته عامه پوهاوی ورکړل شوی و؛ خو بېوزلي او د اصولو نه پېژندنه د قانون ماتولو سبب شوې ده.
خالد ټینګار کړی چې د بدخشان خلک د طالبانو له حکومت خوښ دي.
د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف، طالبان له روسیې سره د “شریکو موخو لرونکي متحد” په توګه یاد کړي او له نړیوال تروریزم سره د مبارزې په برخه کې یې دوی د ملاتړ غوښتنه کړې ده.
کابلوف ویلي چې طالبان باید وسلو او امکاناتو ته لاسرسی ولري ترڅو د داعش په ګډون د کوچنیو تروریستي ډلو پر ضد مؤثره مبارزه وکړي.
نوموړي زیاته کړې چې داعش د ناټو د حضور پر مهال په افغانستان کې را پیدا شو او طالبان له هغه وخته تر اوسه پر ضد یې مبارزه کوي.
په ورته وخت کې په کابل کې د روسیې سفیر ، دیمیتري ژیرنوف، هم ویلي چې طالبان باید د پخواني جمهوریت د حکومت پر اساس ونه ارزول شي او ټینګار یې کړی چې طالبان د داعش پر ضد “قاطعانه” مبارزه کوي.
د اسلامي همکاریو سازمان ځانګړي استازي طارق علي بخیت او د قطر د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي فیصل بن عبدالله الحنزب د افغانستان د وروستیو تحولاتو په اړه خبرې کړې.
دا خبرې د افغانستان په اړه د کاري ډلو د ناستو په څنډه کې په دوحه کې ترسره شوې دي.
د اسلامي همکاریو سازمان په خپل پیغام کې ویلي، چې طارق علي بخیت د افغانستان د ثبات په برخه کې د قطر له هڅو مننه کړې او د کابل له دفتر څخه یې د افغان ولس د ملاتړ لپاره د دې سازمان پر روانو هڅو یو مفصل راپور وړاندې کړی دی.
بدخشان کې د طالبانو حکومت او خلکو ترمنځ له څو ورځې اخ او ډب وروسته؛ د دغه ولایت طالب مسوولین وايي، چې اوس مهال وضعیت عادي دی او شوي لاریونونه یې هم کنټرول کړي دي.
دا اخ و ډب د طالبانو د حکومت له لوري د خلکو د کوکنارو د کښت اړولو په غبرګون کې پېښ شوی و.
د سیمې خلک وايي، چې د بدخشان په خاش ولسوالۍ کې طالبانو په لاریون کوونکو ډزې کړې، چې پنځه تنه یې وژلي.
بل لورته طالب مسوولین وايي، چې که ډزې هم شوې وي؛ نو یوازې یې د لاریون کوونکو د مهار لپاره کړي او په هیڅ صورت یې لاریون کوونکي نه دي په نښه کړي.
د افغانستان د پخواني ولسمشر لومړی مرستیال امرالله صالح وایي چې ایران د یوې احتمالي جګړې د بیا پیل لپاره چمتووالی نیسي، او له همدې امله افغان کډوال له خاورې باسي.
صالح پر خپله ایکس پاڼه لیکلي، چې دواړه لوري ګوته پر ماشه دي او د جګړې احتمال لرې نه دی.
هغه ټینګار کړی چې ایران غواړي په یوه احتمالي جګړه کې قوي حضور ولري او نه غواړي د بهرنیانو (افغان کډوالو) شتون یې پام وویشي.
صالح زیاته کړې، چې غوره به وي، ترڅو پر خپلو ابتکاراتو تمرکز وشي.
د روسیې دولتي رسنیو راپور ورکړی چې د طالبانو حکومت له خوا نوی ټاکل شوی سفیر گلحسن د سرطان په ۱۰مه مسکو ته رسېدلی دی.
د «تاس» خبري آژانس په وینا، گلحسن به ډېر ژر خپل رسمي دیپلوماتیک ماموریت د طالبانو حکومت د سفیر په توګه په روسیه کې پیل کړي.
گلحسن تر اوسه پورې تر ټولو لوړپوړی دیپلومات دی چې واک ته د طالبانو حکومت تر رسېدو وروسته، د افغانستان د سفارت مشري په مسکو کې پر غاړه اخلي.
هغه تر دې وړاندې په پاکستان کې د طالبانو حکومت سفیر وو.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت څه موده وړاندې اعلان کړی و چې روسیې د دوی له خوا د نومول شوي سفیر ټاکنه رسماً منلې ده.
د بریتانیا حکومت د افغانانو د بیا میشت کېدو برنامه ناڅاپه بنده کړې ده.
دا برنامه هغو افغانانو ته ځانګړې وه چې په افغانستان کې یې د بریتانوي ځواکونو ترڅنګ یې کار کړی و.
د بریتانیا د کورنیو چارو وزارت د نوي مهاجرتي یادښت له مخې، د سې شنبې له غرمې ۳ بجو وروسته نور نوي غوښتنلیکونه نه منل کېږي.
دوی ویلي، چې اوس یوازې هغه افغانان د بریتانیا د منلو وړ دي چې د ۲۰۲۱ د اپرېل له لومړۍ تر ۲۰۲۵ د جولای تر لومړۍ نېټې مخکې یې غوښتنلیکونه ثبت کړې وي.