د افغانستان د پخواني ولسمشر مرستیال او د جمعیت اسلامي د رهبرۍ شورا غړي احمد ضیا مسعود په یوه تازه لیکنه کې ویلي، چې افغانستان له تېرو سلو کلونو راهیسې د ملت او ماډرن دولت د جوړولو هڅې کړې، خو تل له ناکامۍ سره مخ شوی.
هغه د ناکامیو اصلي لامل قومي او قبیلوي سیاست بللی او ویلي یې دي چې د ملي ارادې نشتون، هېواد له بنسټیز بدلونه پاتې کړی دی.
مسعود ټینګار کړی، چې د شاه امانالله د اصلاحاتو، د ظاهر شاه د نسبي ثبات او د ۲۰۰۱ کال وروسته د جمهوریت ټولې تجربې ښيي، چې یوازې فردي اصلاحات او بهرنی ملاتړ بسنه نه کوي، بلکې د اساسي قانون او د وګړو پر مساوي حقونو ولاړ ملي دولت ته اړتیا ده.
هغه طالبان د قومي سیاست او سختدریځه ایډیالوژۍ استازي بللي او ویلي یې دي، چې د دوی دوامداره واکمني، بېثباتي، فقر او نړیواله انزوا زیږوي.
